Hürmüz Boğazı, küresel enerji ticaretinin önemli bir geçiş noktası olmayı sürdürüyor ve şu anda ABD ile İran arasındaki gerginliklerin merkezinde yer alıyor. Son zamanlarda barış görüşmelerinin sonuç vermemesi, petrol fiyatlarının yükselmesine yol açtı. Brent petrolün varil fiyatı 104 dolara yaklaşırken, Batı Teksas tipi (WTI) ham petrol de 95 dolar seviyesine çıktı.
Gerginlik, ateşkes süreçleri ve diplomasi alanında da kendini gösteriyor. ABD Başkanı Donald Trump, 7 Nisan’da sağlanan ateşkesin, İran tarafından yeni bir barış teklifi yapılana kadar “süresiz” süreceğini duyurdu. Ancak İran’dan gelen olumsuz yanıtlar, müzakerelerin ilerlemesini engelliyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını ateşkes ihlali olarak nitelendirirken, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, bu abluka ve tehditlerin diplomasi sürecinin önündeki en büyük engellerden biri olduğunu vurguladı. Anlaşmazlıklar yalnızca Hürmüz Boğazı ile sınırlı kalmayıp, İran’ın nükleer programı ve İsrail’in Lübnan’daki askeri faaliyetleri gibi konuları da kapsıyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim, ticari gemilere yönelik eylemlerle artıyor. İran’a ait hücumbotların geçtiğimiz günlerde ticari gemilere ateş açtığı bildirildi. Aynı zamanda, ABD’nin birçok gemiye el koyduğu ve denetim gerçekleştirdiği aktarıldı. Boğazın uluslararası deniz trafiğine kapanması, Körfez ülkelerinden gelen petrol sevkiyatlarını ciddi şekilde etkiledi.
Orta Doğu’daki arz kesintileri, küresel petrol talebinin ABD’ye kaymasına neden oldu. ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA) verilerine göre, artan talep, ülkenin toplam petrol ve yakıt ihracatını tarihi bir zirveye taşıdı. ABD’de rafine ürün stoklarının düşmesi, piyasada arz daralması endişeleri yaratıyor.
Piyasalarda yukarı yönlü beklentiler de giderek güçleniyor. ING Groep NV Emtia Stratejisi Başkanı Warren Patterson, müzakerelerde ilerleme olmamasının petrol piyasasının çözüm umudunu yitirmesine ve arz kesintisi gerçeğinin daha da belirgin hale gelmesine neden olacağını belirtti. BOK Financial Securities Kıdemli Başkan Yardımcısı Dennis Kissler ise, “Bir taraf pes edene kadar, fiyatların en az dirençli yolu yukarı doğru görünüyor” şeklinde açıklamada bulundu.
