Avrupa Birliği (AB), gübre tedarikinde yaşanan sorunları aşmak ve ithalata bağımlılığı azaltmak amacıyla kapsamlı bir stratejik plan geliştirdi. AB Komisyonu, bu planla birlikte gübre arz güvenliğini sağlamayı ve çiftçilerin karşılaştığı mali zorlukları gidermeyi hedefliyor. Hazırlanan Gübre Eylem Planı, gübre kıtlığı ve artan maliyetlerle mücadele eden çiftçilere destek olmayı öngörüyor.
Plan çerçevesinde, yüksek gübre fiyatlarından olumsuz etkilenen çiftçilere, mevcut AB tarım politikası araçları aracılığıyla özel destek sağlanacak. Yaz ayları öncesinde açıklanması beklenen yeni mali paket ile çiftçilere, yeni üretim döneminde likidite desteği sunulacak. Ayrıca, üye ülkelerin mevcut tarım politikalarını daha etkili bir şekilde kullanabilmesini sağlamak için yeni bir yasal düzenleme hazırlanacak. Bu düzenlemede, nakit akışını destekleyecek mekanizmalar, avans ödemelerinde esneklik ve biyolojik bazlı gübre kullanımını teşvik eden uygulamalara yer verilecek.
AB, gübre sektöründe sanayi kayıplarını önlemek, arz güvenliğini sağlamak ve dışa bağımlılığı azaltmak için yerli üretimi desteklemeye kararlıdır. Ek olarak, döngüselliği artırmak ve emisyonları azaltmak amacıyla Avrupa menşeli alternatif gübrelerin kullanımını teşvik edecek. Organik ve biyolojik bazlı gübreler ile geleneksel mineral gübrelere alternatif diğer ürünlerin kullanımı yaygınlaştırılacak.
Sürdürülebilir Avrupa menşeli gübrelere olan talebi artırmak için resmi süreçler sadeleştirilecek. Gübre piyasasında şeffaflığı artırmak ve sektör paydaşları arasındaki iletişimi güçlendirmek amacıyla “AB Gübre Değer Zinciri Ortaklığı” oluşturulacak. Bu platform, gübre üreticileri, çiftçiler ve üye ülkeler arasındaki iş birliğini güçlendirerek, arz güvenliği ve uygun fiyatlı gıda üretimi için ortak çözümler geliştirmeye odaklanacak.
AB Komisyonu, gübre piyasasına dair güncel verilere erişimi artıracak, erken uyarı mekanizmaları oluşturacak ve gerektiğinde ortak alım ya da stoklama gibi stratejileri değerlendirecek. Bu adımlar, son yıllarda artan jeopolitik krizlerin Avrupa’nın gübre ve gıda sistemindeki kırılganlıklarını gözler önüne sermesi sebebiyle atılmaktadır. Özellikle Orta Doğu’daki çatışmalar, enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar ve Rusya ile Belarus’tan yapılan gübre ithalatına getirilen kısıtlamalar, Avrupa’da gübre maliyetlerinin yükselmesine neden olmuştur. AB, azotlu gübre ihtiyacının yaklaşık yüzde 30’unu ve fosfat bazlı gübre ihtiyacının yüzde 70’ini ithalatla karşılamaktadır; bu da kriz anlarında Avrupa’nın dış şoklara karşı savunmasız hale gelmesine yol açmaktadır.
